Winkelmand

Verhaal oud deelnemer
Iris Knaap

Verhaal oud deelnemer GaandeweG

Iris Knaap uit Deventer

 

Ritueelbegeleiding GaandeweG september 2015

 

Na mijn opleiding Ritueelbegeleiding ben ik mijn bedrijf Iris Knaap Ritueelbegeleiding gestart ‘Voor een afscheid in de kleuren van je hart’.

Ik creëer afscheidsceremonies met beeldende taal, symboliek, rituelen en kleur. En met een tintje ‘er is meer tussen hemel en aarde’- als dat kan/past. In tijden van duisternis probeer ik een lichtje te zijn voor anderen en hen hoop en troost te bieden.

 

De opleiding tot ritueelbegeleider bij GaandeweG was kort en praktisch en begon vrij snel nadat ik had besloten me te laten omscholen, dus ik kon meteen instappen.

Het plotselinge overlijden van mijn moeder (en alles wat ik daar rondom heen zelf meemaakte) bracht mij ertoe de kennis en ervaring met de uitvaartwereld die ik al had, om te buigen naar het zetten van concrete stappen. Ritueelbegeleiding bleek mijn roeping, het voelde als herkenning en thuiskomen. Het was de leukste opleiding die ik ooit heb gevolgd; wat een creativiteit is er naar boven gekomen! Zowel in taal als in denken en ook gewoon concreet door iets te maken met je handen.

 

Wat heb je er geleerd (naast de tools voor het vak)?

Naast de tools voor het vak heb ik meer geleerd dan ik dacht. En dat als je je hart openzet om te geven en te ontvangen, er mooie dingen kunnen gebeuren. In dit vak is het essentieel om bij jezelf te blijven, omdat families in al hun kwetsbaarheid feilloos aanvoelen of je oprecht bent of niet.

Wat ik ook heb geleerd en inmiddels zelf heb ervaren is dat de klik tussen uitvaartbegeleider en ritueelbegeleider van essentieel belang is. Net zoals de docentes van de opleiding, Margreet en Esther, een gouden combinatie zijn die elkaar perfect aanvullen (en dit dus mede debet is aan het al dan niet slagen van de opleiding), is het van groot belang dat een uitvaartbegeleider de meerwaarde van een ritueelbegeleider ziet en dit ook uitdraagt, naar families én collega’s toe. Als je je ervan bewust bent wat je voor elkaar kunt betekenen, straal je dat samen uit en voelen anderen dat het klopt.

Ik heb mijn roeping gevonden in ritueelbegeleiding. Eindelijk doe ik nu iets wat ik kan en helemaal in mijn vingers heb. Het gaat me zo natuurlijk af, het is alsof ik dit werk al jaren doe! In dit vak komen al mijn talenten bij elkaar: Creativiteit, schrijven, spreken, luisteren, troosten. Oprecht er zijn voor mensen, met tijd, aandacht en empathie. Ik ervaar geen stress door dit werk. De enige stress heb ik in de stille periodes, als de telefoon maar niet gaat en er erg veel tijd zit tussen twee meldingen. Op zo’n moment slaat de twijfel echt enorm toe.

 

Ik houd van de echtheid die ik ontmoet in de gesprekken met families. Met de dood gaan alle maskers af en ontmoet je de ware kern van mensen. De opsmuk is weg; je ziet alleen nog de puurheid van de mens in al haar kwetsbaarheid en schoonheid. Als ervaringsdeskundige voel ik telkens weer een diepe, universele verbondenheid met de families die ik nabij mag zijn. Door deze verbondenheid voelt mijn troost aan hen ook als troost voor mezelf. Ik ben dankbaar voor het vertrouwen dat mij wordt geschonken.

 

Het mooie aan dit werk vind ik het steeds weer zoeken naar verbinding en verdieping, naar het weven van de rode draad door alle onderdelen van de plechtigheid heen. En het aan families uitleggen wat de meerwaarde kan zijn van een ritueel en er dan in slagen hen te overtuigen, al stond men er in eerste instantie wat argwanend tegenover. Dat vind ik echt kicken! Dan is mijn missie als ritueelbegeleider geslaagd. Want ik word dan wel ‘verkocht’ als ‘spreker’, ik BEN een ritueelbegeleider.

Bij herdenkingen rondom Allerzielen (ik ben als ritueelbegeleider verbonden aan de Kunstgroep van de Stichting Levende Namen in Lochem), op WereldLichtjesDag, binnen verpleeghuizen, op uitvaartbeurzen, informatiemiddagen, gespreksgroepjes rondom het thema dood/verlies/rouw, e.d. en natuurlijk bij de uitvaarten zelf.

En uiteraard bij het gesprek met de familie. Tijd en aandacht zijn daarbij belangrijk. Ik ga pas weg als het klaar is. Ik hoor regelmatig dat men het als zeer prettig heeft ervaren dat ik in alle rust luisterde en geen enkele keer op mijn horloge keek (die ik overigens niet eens heb!).

 

Naast het ‘werk’ spreek ik daarbuiten (op verjaardagen, tijdens de koffiegesprekken met gemeenteleden na afloop van de kerkdienst, in een groepje met andere vrouwelijke ondernemers, eigenlijk in elke ontmoeting waar het ter sprake komt en passend is) zoveel mogelijk over verbinding, de liefde die met de dood niet sterft en over dat de dood geen einde is maar een nieuw begin.

Waar het kan, zet ik het antroposofische gedachtegoed rondom sterven in het licht.

Ik zou mensen aanraden deze of welke opleiding dan ook te volgen omdat het mijns inziens altijd goed is om je als mens te blijven ontwikkelen. En als je je hart volgt en bewust kiest voor een richting die bij je past, voelt het niet als ‘een opleiding doen’ maar is het verrassend leuk om te leren! Laat je wel vooraf goed en eerlijk informeren over de kansen op werk. Want hoe mooi de opleiding ook was en hoeveel ik ook heb geleerd… de concurrentie is erg groot en veel uitvaartbegeleiders verzorgen ook de invulling van de plechtigheid zelf, inclusief het levensverhaal. Ook al regelmatig gehoord: uitvaartbegeleiders willen families niet met extra kosten voor een ritueelbegeleider opzadelen, dus zij stimuleren hen dan zoveel mogelijk zelf te doen, of de uitvaartbegeleider ‘maakt er iets van’.

 

De opdrachten blijven ver achter bij mijn verwachtingen, hoeveel netwerkgesprekken ik ook heb gevoerd en nog steeds voer en hoe vaak ik ook adverteer of me anderszins zichtbaar maak. Ik voel me net een roepende in de woestijn. Ik ben gelukkig nog steeds creatief genoeg in het bedenken van nieuwe dingen, maar de bron raakt zo langzamerhand wel een keer uitgeput. En dat is erg frustrerend, want ik wil zo graag en heb zoveel liefde in me om uit te delen, ik kan zo van toegevoegde waarde zijn… kijk maar eens op mijn website irisknaap.nl naar de mooie reacties van families!

 

Ik zou het fijn vinden als uitvaartbegeleiders zich meer bewust zouden zijn van de meerwaarde van een ritueelbegeleider en families als vanzelfsprekend zouden attenderen op wat een ritueelbegeleider hen aan extra’s kan bieden, want ik heb toch het gevoel dat op dat gebied nog heel wat werk te verrichten valt.

 

6 Comments

  • Laura Haspels schreef:

    Begin april heb ik samen mogen werken met Iris, ze gaat erg secuur te werk en weet zelfs als mensen zelf weinig in brengen, toch een prachtig samenzijn te creëren. Zelfs bij het graf nam ze de tijd om samen met de kinderen afscheid te nemen van hun moeder door ook daar, alleen voor hen twee, een prachtig gedicht voor te dragen!

  • Con vd Heuvel schreef:

    Beste Iris,

    Ik begrijp je je passie voor je vak, ik lees je liefde en bevlogenheid. Dat is mooi en zeker kun jij daar mensen op een fijne manier meehelpen. Wat ik jammer vind is je opmerking over uitvaartbegeleiders ” die er wat van maken”.
    De uitvaartbegeleiders van nu, doen hun werk echt anders dan 25 jaar geleden. Als ik het even bij mezelf houd….ik heb voor het vak van uitvaartbegeleider gekozen omdat ik vind dat een afscheid tegenwoordig anders mag. Niet omdat het moet, maar omdat het kan! Die persoonlijke touch, die bij elke familie weer anders is, maakt dat we samen een mooi afscheid kunnen vormgeven. Niet alleen de dag van de uitvaart, maar de hele uitvaartweek. Stap voor stap….iedere dag een klein stukje afscheid nemen. Ik denk dat een ritueelbegeleider een grote meerwaarde kan zijn bij een afscheid, maar soms heeft een uitvaartbegeleider het ook zelf in huis. Ik zie voor ritueelbegeleiders trouwens ook een mooie toegevoegde waarde voordat iemand is overleden. Afscheid nemen van het leven, het loslaten van het aardse bestaan. Samen de cirkel rondmaken…..Misschien dat je hierdoor je ” cirkel” kunt verbreden naar hospices, palliatieve zorg, waardoor je niet zo afhankelijk bent van uitvaartondernemers die jou gaan inschakelen?

    • Iris Knaap schreef:

      Beste Con,

      Dank je wel voor je positieve reactie, met een kritische noot. Nu ik het zo teruglees, is die zin inderdaad wat ongelukkig gekozen. Natuurlijk is het zo dat de uitvaartbegeleiders van nu heel anders te werk gaan dan 25 jaar geleden…en natuurlijk zijn er uitvaartbegeleiders die dezelfde kwaliteiten in huis hebben als een ritueelbegeleider om een afscheid vorm te geven. Maar zeker niet iedereen! Het zijn ook twee verschillende takken van sport en niet voor niets zijn er twee verschillende opleidingen… Als ik weleens een uitvaart bijwoon als belangstellende, zie ik (als er geen gebruik wordt gemaakt van een ritueelbegeleider of spreker) vaak veel gemiste kansen, omdat sommige uitvaartbegeleiders (met alle goede bedoelingen waarmee ze zich op dat moment inzetten voor de plechtigheid) niet die rode draad van verbinding kunnen weven, zoals ritueelbegeleiders dat kunnen. Ook is niet iedereen gezegend met een talent voor schrijven, iets dat voor een ritueelbegeleider wel een vereiste is. En niet alle uitvaartbegeleiders kunnen passende rituelen bedenken en uitvoeren met de juiste intentie (en dit ook overbrengen op de belangstellenden).. Dat is niet erg, (want ieder z’n vak), maar het is, wat mij betreft, wel een gemiste kans. Wij als ritueelbegeleiders kunnen met onze expertise van rituelen en onze manier van verwoorden een plechtigheid echt optillen. Maar je hebt gelijk…er zijn natuurlijk ook uitvaartbegeleiders die dit wel kunnen. Soms kunnen beide vakgebieden dan ineens erg in elkaar overlopen.

      Bedankt ook voor het meedenken over andere manieren om mijn diensten te kunnen inzetten, dat is een goede tip, wat zeker het overwegen waard is.

      Succes met jouw mooie werk!

      Hartelijke groet,
      Iris Knaap

  • Heleen schreef:

    Dag Iris,

    Dank voor je mooie verhaal en je bevlogenheid. Ik vind het prachtig om te zien hoe je je naam hebt verweven in je werk als ritueelbegeleider. Ik zou je graag eens ontmoeten, we delen veel denk ik. De antroposofische visie ken ik slechts gedeeltelijk en ik zou er graag meer over horen van jou.

    Hartelijke groeten, Heleen Litmaath (momenteel halverwege de opleiding ritueelbegeleiding)

Leave a Reply

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.